POWr Social Media Icons

Sunday, October 15, 2017


People protest against the Ethiopian government during Irreecha, the annual Oromo festival to celebrates the end of the rainy season, in Bishoftu on October 1, 2017
The speaker of Ethiopia's lower house of parliament, who resigned last week, said Saturday that he quit because of "disrespect" of his ethnic group.
Abadula Gemeda, a member of the Oromos, the country's largest ethnic group, announced last Sunday that he was stepping down after seven years as speaker of the House of People's Representatives.
He is one of the highest-ranking government officials to resign since the Ethiopian People's Revolutionary Democratic Front (EPRDF) coalition took power in 1991.
A former army chief of staff, Abadula is also a founder of the Oromo People's Democratic Organisation (OPDO) C, which represents the Oromos within the EPRDF.
Oromos led a wave of anti-government protests that began in late 2015 and were only quelled after more than 940 deaths and the imposition of a 10-month state of emergency, and distrust of the EPRDF still runs deep.
In comments carried by the state-affiliated Oromia Broadcasting Network, Abadula said he was dissatisfied with the EPRDF's treatment of his people.
"I resigned because my peoples and party were disrespected," he said. "However, I will struggle to bring the necessary respect and do the best I can for Oromo people to gain their rights."
His resignation came at the start of a turbulent week in Ethiopia, which saw protesters return to the streets in several towns in Oromia, the largest of the country's ethnically based regional states.
On Wednesday, three people were killed and more than 30 injured at a protest in the city of Shashamene, while another protest in the town of Boke left another three dead and three more injured, spokesman for the Oromia regional state Addisu Arega said in a post on Facebook.
His accounts could not be independently verified, and the cause of the deaths remained unclear.
An official in the southern Borena zone told AFP the four people were killed and 20 injured on Thursday after they tried to stop a convoy carrying what they believed to be weapons destined for communities in neighbouring Somali region.
A separate conflict started last month along the border between the Oromia and Somali regions, leading to hundreds of deaths and the displacement of at least 67,800 people from the two regions.

Friday, October 13, 2017

የውጭ አገር ጉዲፈቻ የተፈጥሮ ቤተሰብ ፍቅርና እንክብካቤን ሙሉ በሙሉ የማይተካና ከዚህ ቀደም በጉዲፈቻ ወደ ውጭ አገራት የሄዱ ህፃናት ላይ የማንነት ቀውስ በማስከተሉ፣ ይህን አሠራር የሚፈቅደው የሕግ ድንጋጌ ከቤተሰብ ሕጉ እንዲሠረዝ መንግሥት ወሰነ።
በዚህም መሠረት የቤተሰብ ሕጉ ላይ ማሻሻያ የሚያደርግ ረቂቅ ሕግ ዛሬ ለፓርላማ ቀርቦ ለዝርዝር እይታ ተመርቷል ። የውጭ ጉዲፈቻን በሚፈቅደው ሕግ አማካይነት ተጀምረው በፍርድ ቤት ሂደት ላይ የሚገኙ እንዲቀጥሉ ማሻሻያው ይፈቅዳል።
በሌላ በኩል የመንግሥት ሠራተኞች አዋጅ የተለያዩ ማሻሻያዎችን አካቶ ለፓርላማ የቀረበ ሲሆን፣ ለእናቶች ከወሊድ በኋላ ይፈቀድ የነበረው የሁለት ወር ዕረፍት ሦስት ወር እንዲሆን፣ በድምሩ እናቶች ለቅድመና ድህረ ወሊድ የአራት ወር እረፍት እንዲያገኙ በረቂቅ ሕጉ ተካቶ ቀርቧል።

-    በየዓመቱ 21ሺ የሚሆኑ ሰዎች በቫይረሱ ይያዛሉ፡፡ 60 በመቶ ያህሉ ሴቶች ናቸው
-    ዓምና ብቻ 20 ሺ የሚጠጉ ሰዎች በበሽታው ህይወታቸውን ማጣታቸው ይገመታል 
-    በአዲስ አበባ ብቻ በየዓመቱ 4ሺ243 አዳዲስ ሰዎች በኤችይቪ ይያዛሉ
-    718ሺ500  ሰዎች ከቫይረሱ ጋር ይኖራሉ
በኢትዮጵያ የኤችአይቪ ኤድስ ስርጭት በከፍተኛ ደረጃ እየጨመረ መሄዱና አገሪቱ በበሽታው ወረርሽኝ ውስጥ እንደምትገኝ ተጠቆመ፡፡ የፌደራል ጤና ጥበቃ ሚኒስቴር ሚኒስትር ዴኤታ ዶ/ር ከበደ ወርቁ፣ ከትናንት በስቲያ፣ በባለድርሻ አካላት መካከል በተደረገው የምክክር ጉባኤ ላይ እንደተናገሩት፤ የኤችአይቪ/ኤድስ ስርጭት አሳሳቢ ደረጃ ላይ ደርሷል፡፡ በአሁኑ ወቅት 718ሺ500 የሚሆኑ ዜጎች ከቫይረሱ ጋር የሚኖሩ ሲሆን መድኃኒቱን የሚወስዱት ግን ከ400 ሺ አይበልጡም፡፡ በቫይረሱ ከተያዙት ዜጎች መካከል 60 በመቶ የሚሆኑት ሴቶች ናቸው ተብሏል፡፡
 በወሲብ ንግድ ሥራ ላይ ከተሰማሩት ሴቶች መካከል 25 በመቶ ያህሉ ቫይረሱ በደማቸው ውስጥ እንደሚገኝ የገለፁት ዶ/ር ከበደ፤አራት በመቶ የሚሆኑት በአገር አቋራጭ ተሽከርካሪዎች ላይ የሚሰሩ ሾፌሮች የቫይረሱ ተጠቂዎች እንደሆኑም ተናግረዋል፡፡ በየዓመቱ 21 ሺ አዳዲስ ሰዎች በቫይረሱ እንደሚያዙ የጠቆሙት ሚኒስትር ዴኤታው፤ከእነዚህ መካከል 60 በመቶ የሚሆኑት ሴቶች መሆናቸውንና ከ15 እስከ 24 ዓመት ዕድሜ ክልል ውስጥ የሚገኙ ወጣቶች ከፍተኛውን ቁጥር እንደሚይዙም ተናግረዋል፡፡ ለበሽታው ይሰጥ የነበረው ትኩረት በመቀዛቀዙ፣ ቫይረሱ በደማቸው ውስጥ የሚገኝ ወገኖች የፀረ ኤችአይቪ መድሃኒት ተጠቃሚ ከመሆናቸው ጋር ተያይዞ፣ከተወሰኑ አመታት በፊት ሲታይ የነበረው ከኤድስ ጋር የተያያዘው ህመምና ሞት በከፍተኛ ደረጃ በመቀነሱ ምክንያት፣ህብረተሰቡ ለበሽታው ይወስድ የነበረው ጥንቃቄ በመቀነሱ፣የቫይረሱ ስርጭት እንዲያገረሽ ምክንያት መሆኑን ዶ/ር ከበደ ገልፀዋል፡፡ ሁኔታው አሣሣቢ ደረጃ ላይ የደረሰ በመሆኑም ህብረተሰቡ፣በሽታውን ለመከላከልና ለመቆጣጠር የበኩሉን ድርሻ ሊወጣ ይገባል ብለዋል፡፡ 
በፌደራል ኤችአይቪ ኤድስ መከላከልና መቆጣጠር ጽ/ቤት፣ የዘርፈ ብዙ ምላሽ ማስተባበር ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ክፍሌ ምትኩ በዚሁ ወቅት እንደተናገሩት፤ በሽታው በአሁኑ ወቅት አሳሳቢ ከሚባል ደረጃ ላይ መድረሱን ጠቁመው፣ በሽታውን ለመከላከልና ለመቆጣጠር ይደረጉ የነበሩት የተለያዩ የውጪ ድርጅቶች እርዳታና ድጋፍ በመቋረጡ ምክንያት ስራው ተቀዛቅዞ መቆየቱን ተናግረዋል፡፡ በሽታውን ለመከላከልና ለመቆጣጠር የሚደረገው የውጪ እርዳታ መቋረጡን የተናገሩት ዳይሬክተሩ፤ ለመድኃኒት ግዥ የሚውለውም እርዳታ እየቀነሰ በመምጣቱ መጪውን ጊዜ እጅግ አሳሳቢ እንዲሆን አድርጎታል ብለዋል፡፡ 
በምክክር መድረኩ ላይ ከቀረቡት ጥናታዊ ፅሁፎች አብዛኛዎቹ በሽታው በአሁኑ ወቅት ያለበትን አሳሳቢ ደረጃ የሚጠቁሙ ናቸው፡፡ በአገሪቱ ካሉት ክልሎች ኦሮሚያ፣ አማራ፣ ደቡብ ክልልና አዲስ አበባ ከተማ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው፣ኤችአይቪ በደማቸው ውስጥ የሚገኝ ወገኖች የሚኖሩባቸው ክልሎች መሆናቸውን ያመለከቱት ጥናቶቹ፤ በአራቱ ክልሎች ብቻ የሚገኙት የኤችአይቪ ቫይረስ በደማቸው ውስጥ የሚገኝ ወገኖች በአጠቃላይ በአገሪቱ የሚገኙትን ቫይረሱ በደማቸው ውስጥ የሚገኝ ወገኖች 82 በመቶ ያህሉን እንደሚሸፍኑ ጠቁመዋል፡፡  
በ2009 ዓ.ም ብቻ ከአጠቃላይ 19ሺ743 ሰዎች በኤድስ ሳቢያ እንደሞቱ እንደሚገመት የገለፀው ጥናቱ፤ ከእነዚህ መካከል 58 በመቶ ያህሉ ሴቶች መሆናቸውን ጠቁሟል፡፡ ከእነዚህ ውስጥም 3ሺ173 የሚሆኑት ዕድሜያቸው ከ0-14 ዓመት የሆናቸው ህፃናት መሆናቸውን በምክክር መድረኩ ላይ የቀረበው ጥናት ያመለክታል፡፡
በተለያዩ የአገሪቱ ዩኒቨርሲቲዎች ውስጥ የሚገኙ ተማሪዎች ለበሽታው ተጋላጭነታቸው ከፍተኛ መሆኑን የጠቆሙት እነዚሁ ጥናቶች፤ የኤችአይቪ ስርጭቱም በዛው መጠን እየጨመረ መምጣቱ ተገልጿል፡፡ በሶዶ ዩኒቨርሲቲ ሴት ተማሪዎች ላይ በተካሄደ ጥናት፤ከአንድ ሺ ሴት ተማሪዎች ስልሣ አምስት (65) ያህሉ  ውርጃ መፈጸማቸውንና ይህም የበሽታው ስርጭት እጅግ አሣሣቢ ደረጃ ላይ መድረሱን አመላካች መሆኑ ተገልጿል፡፡ ለአብነትም በአንድ ከፍተኛ የትምህርት ተቋም ላይ በተካሄደ ጥናት፤አማካይ የስርጭት መጠኑ 3.8 በመቶ (በሴቶች 5.6%፣ በወንዶች 3%) መሆኑ ተገልጿል፡፡
ትላልቅ የልማት ተቋማት ውስጥ የሚሰሩ ዜጎች፤ለበሽታው ተጋላጭ መሆናቸው እየጨመረ መምጣቱን ያመለከቱት ጥናቶች፤ በአበባ እርሻ ልማት ውስጥ የሚሰሩ ሴቶች፣ ጥንቃቄ ለጎደለው የግብረ ስጋ ግንኙነት በመጋለጣቸው፣25.6 በመቶ ውርጃ መፈጸማቸውን ጠቁመዋል፡፡  
በፌደራል ኤችአይቪ ኤድስ መከላከያና መቆጣጠሪያ ፅ/ቤትና ጉዳዩ የሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት መካከል ሲካሄድ የዋለው የምክክር መድረክ፤ በሽታውን ለመከላከልና ለመቆጣጠር በሚያስችሉ ሥራዎች ላይ ትኩረት ሰጥቶ መሥራት እንደሚገባና ህብረተሰቡ ለበሽታው ያለውን ግንዛቤ በማሳደጉ ረገድ ከፍተኛ ጥረት መደረግ እንዳለበት አቋም ተይዞ ተጠናቋል፡፡
በዓለማችን እስካሁን ከ70 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በበሽታው መያዛቸውና 35 ሚሊዮን የሚሆኑት በዚሁ በሽታ ሣቢያ ህይወታቸውን ማጣታቸው ይታወቃል፡፡ 

ምንጭ

Abstract

Background

While recognizing the recent remarkable achievement in the global malaria reduction, the disease remains a challenge to the malaria endemic countries in Africa. Beyond the huge health consequence of malaria, policymakers need to be informed about the economic burden of the disease to the households. However, evidence on the economic burden of malaria in Ethiopia is scanty. The aims of this study were to estimate the economic burden of malaria episode and to identify predictors of cost variability to the rural households.
Read more here

Thursday, October 12, 2017

ሰሞኑን የኣገሪቱ የመገናኛ ብዙሃን እንደዘገቡት በኅዳር 2010 ዓ.ም. ይደረጋል ተብሎ ይጠበቅ የነበረው አራተኛው የሕዝብና ቤቶች ቆጠራ ባልታወቀ ምክንያት ተራዝሟል። ዝርዝር ወሬን ከሪፖርተር ጋዜጣ እነሆ፦


በኅዳር 2010 ዓ.ም. ይደረጋል ተብሎ ይጠበቅ የነበረው አራተኛው የሕዝብና ቤቶች ቆጠራ ባልታወቀ ምክንያት ተራዘመ፡፡
ለቆጠራው አስፈላጊ የሆኑ የሎጂስቲክ ግብዓቶችና አቅርቦቶች በአብዛኛው ወደ አገር ውስጥ ከገቡ በኋላ ቆጠራው መራዘሙ  ታውቋል፡፡
ከዚህ ቀደም ለቆጠራው ያስፈልጋሉ ተብለው የተገዙ 180 ሺሕ ዲጅታል ታብሌት ኮምፒዩተሮችና 126 ሺሕ ፓወር ባንኮች ግዥ መደነቃቀፎች ገጥሞት የነበረ ቢሆንም፣ አሁን አብዛኛዎቹ ወደ አገር ውስጥ መግባታቸው ታውቋል፡፡
 የግዥ መጓተቱ ለቆጠራው መራዘም ምክንያት ሊሆን ይችላል ቢባልም፣ 665 ሚሊዮን ብር የወጣባቸው ዕቃዎች ግን ባለፈው ሳምንት በአብዛኛው ወደ አገር ውስጥ ገብተዋል፡፡
በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 103 መሠረት በየአሥር ዓመቱ መደረግ እንዳለበት የተደነገገው የሕዝብና የቤቶች ቆጠራ፣ ከድንጋጌው በተቃራኒ ለወራት መራዘሙ ታውቋል፡፡
የሕዝብና ቤቶች ቆጠራ ተራዘመ
ከዚህ ቀደም 1999 ዓ.ም. የተደረገው ሦስተኛ የሕዝብና የቤቶች ቆጠራ በሕገ መንግሥቱ ድንጋጌ መሠረት በ1997 ዓ.ም. መደረግ ቢኖርበትም፣ በጊዜው በነበረው ሦስተኛው ጠቅላላ ምርጫ ምክንያት ለሁለት ዓመታት እንዲራዘም ተደርጎ ነበር፡፡
አራተኛውን የሕዝብና የቤቶች ቆጠራ መራዘም ቢኖርበት እንኳ የሕገ መንግሥት ማሻሻያ እንዲደረግ የሚጠበቅ ቢሆንም፣ ይህ ቅድመ ሁኔታ ሳይሟላ እንዲራዘም ማድረግን የሕገ መንግሥት ኤክስፐርቶች ይተቻሉ፡፡
ሦስተኛው ቆጠራ በኅዳር 2000 ዓ.ም. የተደረገ ሲሆን፣ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 103 መሠረት በአሥረኛ ዓመቱ ኅዳር 2010 ዓ.ም. መደረግ ነበረበት፡፡
የማዕከላዊ ስታትስቲክስ ኤጀንሲ ዋና ዳሬክተር አቶ ቢራቱ ይገዙ የቆጠራውን መራዘም ያረጋገጡ ሲሆን፣ የመራዘሙን ምክንያት ግን ከመጥቀስ ተቆጥበዋል፡፡
ይህን ጉዳይ በተመለከተ በቅርቡ የሚሰጥ መግለጫ ይኖራል ሲሉ ለሪፖርተር ተናግረዋል፡፡
ከጉዳዩ ጋር በተያያዘ ሪፖርተር ያናገራቸው ሌላ ኃላፊ ለመራዘሙ የተለያዩ መላምቶችን  አስቀምጠዋል፡፡
‹‹ቆጠራው በዲጂታል ቴክኖሎጂ ታግዞ የሚደረግ በመሆኑ ለዝግጅቱ ሰፋ ያለ ጊዜ ጠይቋል፤›› ያሉት እኝህ ኃላፊ፣ ከዚህ በተጨማሪ ቆጠራው የሕዝብ እንቅስቃሴ በሚረጋጋበት ወቅት ስለሚካሄድ ተመራጭ በመሆኑ ወደ የካቲት መቀየሩ ለዚህ ሳይሆን አይቀርም ብለዋል፡፡
በቅርቡ በኦሮሚያና በሶማሌ ክልሎች በተፈጠሩ ግጭቶች 75 ሺሕ የሚጠጉ ዜጎች መፈናቀላቸው ይታወሳል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ መፈናቀሉ የመቀነስ አዝማሚያ ቢያሳይም ግጭቶቹ ሙሉ በሙሉ ቆመው መረጋጋት የመፍጠር አስፈላጊነት ታሳቢ ሊሆን ይችላል፡፡
የዘንድሮ ቆጠራ 3.1 ቢሊዮን ብር በጀት የተመደበለት ሲሆን፣ ከዚህም ውስጥ 60 በመቶ የሚሆነው ከልማት አጋሮች የተገኘ ነው፡፡